Side Antik Kenti’nde önemli keşif: Herakles Kapısı gün yüzüne çıkarıldı
Side Antik Kenti’nde B Caddesi boyunca yürütülen kazılarda, yaklaşık 390 metre uzunluğundaki yolun ortasında, Herakles’in “On İki İşi”ni betimleyen kabartmalarla süslenmiş anıtsal bir kapı ortaya çıkarıldı. Kapıda aynı zamanda Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirlerinin de bulunduğu mimari unsurlar tespit edildi. Bu bulgu, Antik Yunan ve Roma dönemlerine ait dini ikonografiyi bir arada sunarak, Side’nin dini ve kültürel yaşamının çeşitliliğini gözler önüne seriyor. Kazı çalışmalarını yöneten Kazı Başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, B Caddesi’nin MS 2. yüzyılda kuzey kenarı boyunca planlanmış bir stoa ve bu stoanın arkasında yer alan çok sayıda mekanla birlikte bulunduğunu belirtti. Aynı zamanda, MS 5. yüzyılda Piskoposluk Sarayı kompleksine dahil edilmesiyle mimari görünümünün önemli ölçüde değiştiğini ve bu dönemde stoanın üzerinde yeni anıtsal girişlerin oluşturulduğunu ifade etti.
Alanyalı, Herakles Kapısı’nın MS 3. yüzyılın başlarına tarihlendirilen kabartmalarla donatıldığını ve bu eserlerin Geç Antik Çağ’da kapının inşasında devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldığını vurguladı. Böylece, daha erken dönemden gelen mimari elemanların sonraki yüzyıllarda anıtsal girişte yeniden değerlendirildiği ortaya konuldu. Kapının içinde yer alan Herakles’in “On İki İşi”ni anlatan kabartmalar, aynı zamanda Athena, Zeus ve Artemis tasvirleriyle birlikte bulunarak yapının sanatsal ve tarihsel önemini artırdı. Bu, Side’nin Roma İmparatorluk Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a geçiş sürecinde mimari dönüşümün aynı güzergah üzerinde izlenmesine olanak tanıyan önemli bir bulgudur.
Geleceğe Miras Projesi kapsamında Gymnasium’un kuzeybatı köşesinden Doğu Kapısı’na uzanan B Caddesi üzerindeki kazı çalışmalarının tamamlanması, Side Antik Kenti’nin tarihsel gelişiminin daha net anlaşılmasını sağladı. Elde edilen bulgular, antik şehir planlamasındaki evrimsel süreçleri ve dönemler arası mimari etkileşimi ortaya koyarak akademik çevreler için yeni araştırma alanları açtı. Bu keşif, Side’nin zengin kültürel mirasının korunması ve tanıtılması açısından da önemli bir kilometre taşıdır.
