NASA’nın Swift Kurtarma Operasyonu Başarısız: Gözlemevi Atmosfere Düşüyor
NASA, 22 yıldır uzayda görev yapan Neil Gehrels Swift Gözlemevi’ni atmosferde parçalanmaktan kurtarmaya çalıştı, ama operasyon başarısız oldu. Swift, alçak Dünya yörüngesinde hızla irtifa kaybediyor ve bu yılın ilerleyen dönemlerinde parçalanması bekleniyor. Bu, NASA’nın yörüngedeki uydulara müdahale etmeyi amaçlayan gelecekteki görevleri açısından da önemli bir deneyim oldu.
LINK, 3 Temmuz’da Northrop Grumman’ın Pegasus XL roketiyle fırlatıldı, ama fırlama da kısa süre sonra sorunlar çıktı. Görev ekipleri LINK ile iletişim kurdu, fakat uçuşun üzerinden iki haftadan az süre geçtikten sonra yönelim kontrolü sorunları bildirilmeye başlandı. NASA, 15 Temmuz’da Katalyst mühendislerinin erken dönemde ortaya çıkan iletişim ve yönelim kontrolü problemleri üzerinde çalıştığını açıkladı. Sorunları gidermek için uygula yazılım yamalarının ise beklenen sonucu vermediği görüldü mi.
Daha da kötüleşen durum, 28 Temmuz’da LINK’in uzaydaki konumunu sabitlemesini ve yönünü kontrol etmesini sağlayan sistemlerin arızalandığını gösterdi. Arıza nedeniyle uzay aracı dönmeye başladı ve iletişim kesintili hâle geldi. NASA’nın verdiği bilgiye göre LINK, saniyede yaklaşık 9 derece hızla dönüyordu. Görev ekipleri Ağustos ayında iticileri ateşleyerek dönüş hızını azaltmayı başardı. Buna rağmen devam eden yönelim kontrolü sorunları, NASA’nın Swift’in yörüngesini yükseltme planından tamamen vazgeçmesine yol açtı.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, kararın ardından yaptığı açıklamada, “Bu, ulaşmak için çalıştığımız sonuç değil ancak bu görevin neden denemeye değer olduğunu değiştirmiyor.” ifadelerini kullandı. LINK artık Swift’i daha yüksek yörüngeye çıkaramayacak olsa da görev tamamen sona ermeyecek. NASA, Katalyst’in LINK ile Swift’e yaklaşmayı ve gözlemeviyle buluşma manevraları gerçekleştirmeyi deneyeceğini açıkladı. Bu süreçte gelecekteki uzay görevlerinde kullanılabilir teknolojilerin test edilmesi planlanıyor.
Gözlemevinin yörüngesindeki bu problem, 2024 yılında Güneş aktivitesinin yoğun olduğu dönem başlamıştı. Alçak Dünya yörüngesindeki bütün uydular atmosferik sürüklenme nedeniyle zamanla irtifa kaybediyor. Güneş aktivitesinin artması, Dünya atmosferini ısıtarak sürüklenmenin güçlenmesine ve uyduların yörüngelerinin daha hızlı alçalmasına yol açabiliyor. NASA, 2025 yılında LINK uzay aracının geliştirilmesi ve Swift’i kurtarma girişimi için Katalyst’e 30 milyon dolarlık sözleşme vermişti.
Katalyst Space CEO’su Ghonhee Lee, yüksek risk ve yüksek getiri barındıran bir görevi üstlendiklerini ve süreç boyunca ulaşılan kilometre taşlarından gurur duyduklarını söyledi. Isaacman’a göre Swift’in yörüngesini yükseltme girişiminin iptal edilmesine rağmen LINK görevi, gelecekte uzaydaki uydulara servis sağlanması konusunda önemli dersler sunacak. NASA ve özel uzay şirketlerinin alçak Dünya yörüngesi ve daha uzak bölgelerdeki faaliyetleri arttıkça bu tür servis yeteneklerinin daha fazla önem kazanması bekleniyor. Isaacman, NASA’nın potansiyel getirinin buna değdiği durumlarda hızlı hareket etmeye ve hesaplanmış riskler almaya istekli olması gerektiğini belirterek, Swift girişiminde de tam olarak bunu yaptıklarını söyledi.
Bakalım bundan sonra ne olacak mi?
Kaynak: Orijinal Haber
