Yapay zeka insanları robotlaştırıyor olabilir: Araştırmacılardan kritik uyarı

Uluslararası bir araştırma ekibi, müşteri hizmetlerinde kullanılan yapay zeka sohbet botlarının insan davranışları üzerindeki etkisini inceleyen yeni bir kavramsal çerçeve geliştirdi. Çalışma, AI & Society dergisinde yayımlandı ve bu süreç “robotik insanlık” (robotoid humanness) olarak adlandırıldı. Birmingham Üniversitesi’nden Inci Toral-Manson, süreci “robotların insanlara daha çok benzemesi, insanların da robotlara daha çok benzemesi” şeklinde tanımladığını belirtti.

Araştırmanın modeli üç aşamada ilerliyor. İlk aşamada kullanıcı, sohbet botunu yalnızca bir araç olarak değil, sosyal bir etkileşim içinde bir varlık olarak görüyor. İkinci aşamada bot, kullanıcının davranışlarından bir “istatistiksel yansıma” oluşturuyor. Üçüncü aşamada ise tekrar eden etkileşimlerin etkisiyle kullanıcı, botun iletişim biçimine giderek daha fazla uyum sağlıyor. Selcen Öztürkcan (Linnaeus Üniversitesi) bu etkileşimin tüketicinin zamanla içselleştirilebileceğini vurguladı; makine öğrenmesi ve yapay zeka, kullanıcı girdilerine göre robotların davranışlarını sürekli değiştirerek daha kişiselleştirilmiş, insana benzeyen bir iletişim kurmasına olanak tanıyor.

Çalışmanın önemli bir sınırlaması, modelin henüz gerçek dünyada test edilmemiş olmasıdır; dolayısıyla yapay zekanın insanları gerçekten “robotlaştırdığını” kanıtlamıyor. Aarhus Üniversitesi’nden Jean‑Paul Jde Cros Peronard, müşteri hizmetlerinde yaygın olan bu teknolojiyi etik biçimde kullanabilmek için insanların bu sistemlerle nasıl etkileşim kurduğunun anlaşılmasının gerektiğini söyledi.