Yeni araştırma: Tatlandırıcıların etkisi nesiller boyu sürebilir

Şili Üniversitesi’nin 2024 yılında Frontiers in Nutrition dergisinde yayımlanan çalışması, şekersiz ve düşük kalorili ürünlerde yaygın olarak kullanılan sukraloz ve stevia’nın uzun vadeli etkilerini fareler üzerinde test etti. 47 fare üç gruba ayrıldı; bir grup yalnızca su alırken diğer iki grup, insanların normal tüketim seviyelerine yakın miktarlarda sukraloz veya stevia içeren suya erişti. Araştırmacılar, bu fareleri iki nesil boyunca çoğalttı ve sonraki nesillerde tatlandırıcı verilmediği halde değişikliklerin devam edip etmediğini gözlemledi.

İlk nesil erkek yavrularında sukraloz grubunun kan şekeri işlenmesinde bozulma belirtileri tespit edildi. İkinci nesilde ise sukraloz grubunun erkek torunları ve stevia grubunun dişi torunlarında açlık kan şekeri daha yüksek bulundu. Her iki tatlandırıcı da bağırsak bakterilerinin yapısını değiştirdi; bu bakterilerin ürettiği yararlı metabolitlerin seviyeleri düştü ve düşüş iki nesil boyunca sürdü.

Araştırmanın başyazarı Dr. Francisca Concha Celume, elde edilen değişiklikleri metabolizma ve iltihaplanmayla bağlantılı erken biyolojik işaretler olarak değerlendirdi. Farelerde diyabet gelişmediğini belirten Celume, bu değişikliklerin bazı koşullarda metabolik sorunlara yatkınlığı artırıp artırmayacağının daha fazla araştırma gerektirdiğini vurguladı. Sukralozun etkilerinin steviaya göre daha güçlü ve kalıcı olduğu, steviada ise etkilerin daha zayıf ve kısa süreli olduğu ifade edildi. Çalışma fareler üzerinde yürütüldüğü için aynı etkilerin insanlarda ortaya çıkıp çıkmayacağı henüz kesinleşmemiştir.